Πέμπτη, 15 Μαΐου 2008

Η χρηματηστηριακή παράνοια της βενζίνης και οι νόμοι της Φυσικής

Διάβασα στο ενημερωτικό δελτίο του ΕΒΕΑ ότι έγιναν δεκτά τα αιτήματα των ιδιοκτητών βυτιοφόρων και επιτέλους θα αρχίσει να ρέει άφθονη η βενζίνη στα πρατήρια. Μπήκα λοιπόν να δω ποια ήταν αυτά τα αιτήματά τους και ομολογώ ότι έμεινα ξερός.

Να μερικά από αυτά:

1. Αναγνώριση της μεταβολής του όγκου των καυσίμων στα βυτία, κατά συν-πλην 1%, λόγω των μεταβολών στη θερμοκρασία.

2. Να μην διώκονται οι βυτιοφορείς για λαθρεμπορία καυσίμων όταν διαπιστώνονται προσμίξεις καυσίμου στα ρεζερβουάρ των βυτιοφόρων, καθώς ισχύει ήδη ανάλογο μέτρο για τα λεωφορεία, ταξί και φορτηγά.

3. Να μην διώκονται για λαθρεμπορία οι βυτιοφορείς στην περίπτωση που διαπιστώνονται προσμίξεις και στα βυτία.

4. Να επιτρέπεται η κυκλοφορία των βυτιοφόρων στις εθνικές οδούς τις Παρασκευές το βράδυ, κάτι που δεν ίσχυε μέχρι σήμερα για λόγους ασφάλειας.

Καλά για το 3 δεν το σχολιάζω καθόλου, απορώ πως υπήρξαν συνδικαλιστές που το έθεσαν σοβαρά ως αίτημα. Φυσικά ο υπουργός κ. Μπέζας το απέρριψε χωρίς δεύτερη κουβέντα (μπορούσε να κάνει και αλλιώς;), αλλά τα τρία άλλα τα έκανε δεκτά στο άψε-σβήσε. Στον Έλληνα ψηφοφόρο δεν διανοείσαι να κόψεις την μπάλα και το αυτοκίνητο, αυτό είναι παγκόσμιο αξίωμα και κοσμική σταθερά.

Τα αιτήματα 2 και 4 ομολογώ δεν κατάλαβα ούτε γιατί τέθηκαν ούτε γιατί έγινα δεκτά. Δηλαδή ξαφνικά οι Παρασκευές έγιναν ασφαλέστερες στις εθνικές οδούς και δεν υπάρχει πρόβλημα με τα βυτία να κυκλοφορούν ελεύθερα σε τούνελ και διασταυρώσεις; Μήπως ξαφνικά αποκτήσαμε κρεμαστούς δρόμους και γέφυρες ή μήπως κάθε Παρασκευή οι τροχονόμοι θα κάνουν στο εξής παρέλαση; Από την άλλη, γιατί μέχρι τώρα ήταν παράνομο να έχουν νοθευμένο καύσιμο τα βυτιοφόρα στο ντεπόζιτο (όχι στη δεξαμενή); Μα γιατί ήταν πολύ εύκολο να γίνει "τράμπα" και να τα περάσουν μέσα στη δεξαμενή, πουλώντας τα κανονικότατα. Βρέθηκε ξαφνικά τρόπος να εντοπίζονται οι απατεώνες που το κάνουν;

Αλλά αυτό που μου κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν το αίτημα περί +/- 1% στον όγκο που υπάρχει στη δεξαμενή. Δηλαδή, αν το τιμολόγιο γράφει ένα ποσό και μέσα βρίσκεται 1% παραπάνω, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν εξαπατηθεί όσοι έχουν πληρώσει για να γεμίζουν τον καυστήρα τους στην πολυκατοικία. Απλώς η βενζίνη είναι το μοναδικό υλικό στη φύση που αυξάνεται και μειώνεται από μόνο του;

Να εξηγήσω δυο-τρία πράγματα πάνω σε αυτό. Η βενζίνη, όπως όλα σχεδόν τα υγρά, αυξάνει και μειώνει τον όγκο της ανάλογα με το αν βρίσκεται σε υψηλή ή χαμηλή θερμοκρασία αντίστοιχα. Συγκεκριμένα για τη βενζίνη, ο συντελεστής αύξησης του όγκου της είναι +0,000528 ανά βαθμό F ή αλλιώς +0,0009504 ανά βαθμό C. Έτσι, αν μετρήσουμε τη βενζίνη σε ένα ρεζερβουάρ στους 15 C και στους 25 C θα βρούμε περίπου +1% περισσότερα λίτρα λόγω της διαστολής. Ωραία, τότε που είναι το παράξενο; Αυτό δεν ζητάνε και οι ιδιοκτήτες βυτιοφόρων;

Ναι, φυσικά έτσι είναι. Μόνο που η βενζίνη πωλείται στη λιανική σε λίτρα, δηλαδή σε μονάδες όγκου, όχι βάρους (μάζας). Το βάρος, δηλαδή η μάζα της βενζίνης είναι πάντα η ίδια, αυτό που αλλάζει είναι πόσο χώρο καταλαμβάνει στο ρεζερβουάρ. Για αυτό το λόγο, άλλωστε προτείνεται να μην γεμίζουν τα ρεζερβουάρ μέχρι το στόμιο, γιατί μόλις η βενζίνη ζεσταθεί κοντά στη μηχανή, λόγω της διαστολής μπορεί να προκαλέσει διαρροές και κινδύνους έκρηξης. Αλλά η "ενέργεια" που αγοράζουμε από το πρατήριο είναι ανάλογη του βάρους, όχι του όγκου της βενζίνης. Συμπέρασμα: ζεστή βενζίνη σημαίνει απώλεια για αυτόν που αγοράζει και κέρδος για αυτόν που πουλά.

Σιγά το πράγμα, αυτό το ξέρει όλος ο κόσμος, θα πει κάποιος. Πράγματι, για το λόγο αυτόν ακριβώς στην παγκόσμια αγορά η βενζίνη και γενικά τα καύσιμα πωλούνται είτε σε μονάδες βάρους είτε σε μονάδες όγκου αλλά σε σταθερή θερμοκρασία. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Άραβες βάζουν τα βαρέλια και τις κάνουλες στο ψυγείο, απλώς σε όλες τις συναλλαγές γίνονται αναγωγές θερμοκρασίας, ώστε ο όγκος πετρελαίου που αγοράζεται να αναφέρεται σε συγκεκριμένο βάρος (μάζα), ανεξάρτητα από τις εκάστοτε καιρικές συνθήκες. Η θερμοκρασία αναφοράς είναι συνήθως οι 60 F ή 15,55 C.

Τι γίνεται με την λιανική πώληση; Στα πρατήρια η βενζίνη πωλείται σε λίτρα, αλλά όχι σε σταθερή θερμοκρασία αναφοράς. Μάλιστα στις ΗΠΑ, σε μελέτη που έγινε το περασμένο καλοκαίρι, διαπιστώθηκε ότι η μέση θερμοκρασία της βενζίνης που πωλείται στη λιανική είναι περίπου 80 F ή 26,67 C, δηλαδή +11 C βαθμούς. Αυτό μεταφράζεται σε διαστολή περίπου +0,01 ή +1% στον όγκο της βενζίνης - σας θυμίζει τίποτα αυτό; (αν όχι, βλέπε παραπάνω).

Με λίγα λόγια, οι εταιρίες μπορούν να πωλούν νόμιμα στο 101% του αναφερόμενου όγκου και να πωλούν στο 99% - κέρδος +2% επί της νόμιμης τιμής της βενζίνης. Έτσι απλά. Για όσους δεν το πιστεύουν, η συγκεκριμένη μελέτη στις ΗΠΑ έγινε από αρμόδια επιτροπή της Γερουσίας και διαπίστωσε ότι το αναμενόμενο "κρυφό" (και φυσικά αφορολόγητο) πρόσθετο κόστος για τους Αμερικανούς πολίτες είναι κατά τους θερινούς μήνες φτάνει τα 1,5 δις δολάρια (είναι πολλά τα λεφτά...)

Κατά περίεργο τρόπο, βλέπω μόλις τώρα (ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ) ότι ο Ευαγγελάτος (ΑΝΤ1 - "Αποδείξεις") έχει θέμα για τη βενζίνη και δείχνει κάτι σχετικά με τη διαφορά μέτρησης της βενζίνης σε λίτρα και σε βάρος. Τρέμω στην ιδέα ότι αρχίζω να σκέφτομαι σαν δημοσιογράφος με εκπομπή στην τηλεόραση...

Ορίστε και μερικά links για τους άπιστους Θωμάδες και για όσους θέλουν να μάθουν τι ακριβώς πληρώνουν το καλοκαίρι στα πρατήρια:

* The "Temperature of Gasoline"
* "State Charts for Temperature of Gasoline In Filling Station" (pdf)
* "Temperature of Gasoline Affects Price: Hotter Equals Billions More"
* "March 2006 - Meter Testing and Corrections" (pdf)
* "American Consumers will pay a Hot Fuel Premium of 1.5 Billion Dollars" (pdf)
* "State Charts for Temperature of Gasoline In Filling Station Holding Tanks" (pdf)
* "Fahrenheit to Celsius Converter"
.

Δεν υπάρχουν σχόλια: