Κυριακή, 25 Μαΐου 2008

Γιατί το πετρέλαιο είναι ακριβό;

Άκουγα σήμερα το πρωί στο "Infowar" (ΣΚΑΪ ραδιόφωνο) μερικές μικρές πικρές αλήθειες για το πετρέλαιο, το αγαθό που σήμερα κοστίζει όχι μόνο μερικές δεκάδες "πετροδόλαρα" αλλά και ανθρώπινες ζωές.

Ακούμε τελευταία για την παγκόσμια οικονομική κρίση, για το ότι το πετρέλαιο λιγοστεύει (άρα γίνεται ακριβότερο), για την αυξημένη ζήτηση λόγω της Κίνας και της Ινδίας, για την αύξηση στις τιμές των τροφίμων ακριβώς λόγω της υπερτίμησης του πετρελαίου. Σήμερα ο Άρης Χατζηστεφάνου στην εκπομπή του έκανε μια ημίωρη "περίληψη" περί ΟΠΕΚ, πετρελαίου, κερδοσκοπίας και παγκόσμιας οικονομίας.

Γιατί είναι ακριβό το πετρέλαιο; Είναι πράγματι λόγω του ότι λιγοστεύει; Όπως αναφέρουν ερευνητές και παγκόσμιοι οργανισμοί, το πετρέλαιο όχι μόνο αρκεί για ακόμα 50 χρόνια με τις υπάρχουσες τεχνολογίες (και κόστη) εξόρυξης), αλλά επιπλέον οι μέθοδοι εξόρυξης γίνονται συνεχώς καλύτερες, αποτελεσματικότερες, με μικρότερες απώλειες και με μεγαλύτερη ακρίβεια, ώστε το τελικό κόστος εξόρυξης πετρελαίου μάλλον μειώνεται αντί να αυξάνεται ανά βαρέλι.

Η Κίνα και η Ινδία πράγματι ζητάνε τόσο πολύ πετρέλαιο, λόγω της ανάπτυξης της οικονομίας τους τα τελευταία χρόνια, ώστε προκαλείται έλλειψη στην παραγωγή και διάθεση στην αγορά; Μάλλον όχι, αν σκεφτεί κανείς ότι τα τελευταία χρόνια η αύξηση στη ζήτηση πετρελαίου αυξήθηκε μόλις κατά 1,9% σε αντίθεση με την αύξηση 300% της τιμής ανά βαρέλι στα διεθνή χρηματιστήρια (Spiegel). Μάλιστα οι "φιλελεύθεροι" Financial Times αναφέρουν ότι στα χρηματιστήρια "διακινείται" πετρέλαιο 15πλάσιας ποσότητας από αυτή που πραγματικά καταναλώνεται ετησίως σε παγκόσμια κλίμακα.

Μήπως η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει λόγω των συνθηκών, των ένοπλων συρράξεων και των πολέμων στα κράτη που βρίσκονται τα κοιτάσματα; Μήπως πρόκειται απλά για το λεγόμενο "επιχειρηματικό ρίσκο" των πετρελαϊκών εταιριών, οι οποίες θέλουν να καλύψουν τις ζημιές τους από χαμένα φορτία, δεξαμενόπλοια που βουλιάζουν, αγωγούς που ανατινάζονται, εργαζόμενους που απαγάγονται; Ούτε αυτό φαίνεται να στέκει, δεδομένου ότι μια "τρομοκρατική" επίθεση σε έναν αγωγό στο Ιράκ ή σε μια πλατφόρμα άντλησης στον Περσικό Κόλπο προκαλεί καθυστέρηση στην παραγωγή μόλις μερικών ωρών ή (το πολύ) μερικών 24ώρων. Σε παγκόσμια κλίμακα, είναι ο ορισμός της φράσης "σταγόνα στον ωκεανό" (του πετρελαίου).

Όπως αναφέρθηκε και στο Infowar, η εταιρία Exxon-Mobil, μια από τις τρεις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρίες στον κόσμο, ανέφερε αύξηση κερδών 17% στο πρώτο τρίμηνο του 2008 με σύνολο $10,7 δις δολάρια. Για το 2007, τα κέρδη της εταιρίας έφτασαν τα $40,6 δις δολάρια, ποσό που αποτελεί παγκόσμιο ιστορικό ρεκόρ για επιχείρηση σε αυτό τον πλανήτη. Να θυμίσω ότι το όνομα της ίδιας εταιρίας συνδέεται με μερικά από τα χειρότερα περιβαλλοντικά εγκλήματα, όπως η διαρροή πετρελαίου στην Αλάσκα από το δεξαμενόπλοιο Exxon Valdez το 1989.

Η αλήθεια είναι πως η σημερινή κατάσταση στην αγορά πετρελαίου αποτελεί "παιδί" της απορυθμισμένης παγκόσμιας οικονομίας. Η εκμετάλλευση ειδήσεων ή τυχαίων γεγονότων, όπως μια καθημερινή επίθεση σε διυλιστήριο στο Ιράκ, προβάλλεται έτσι ώστε να αιτιολογήσει μια αύξηση στην τιμή του βαρελιού πετρελαίου, αυτό αποτελεί εμπόριο ειδήσεων και όχι πετρελαίου. Σύμφωνα με του οικονομολόγους, αυτό ακριβώς αποτελεί τον ορισμό του όρου "κερδοσκοπία" στα χρηματιστήρια. Για το λόγο αυτό, πριν μερικές ημέρες, επιτροπή του αμερικανικού Κογκρέσου κάλεσε προς απολογία του εκπροσώπους των τεσσάρων μεγαλύτερων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιριών. Οι εκπρόσωποι των εταιριών όχι μόνο δεν απολογήθηκαν, αλλά βρήκαν την ευκαιρία να τονίσουν την ανάγκη άρσης των περιορισμών σχετικά με την άντληση πετρελαίου από προστατευόμενες (προς το παρόν) περιοχές, όπως ο Αρκτικός ωκεανός, η Αλάσκα και η Ανταρκτική.

Σε άλλες χώρες (και στη δική μας), αρχίζουν ήδη να ακούγονται δειλά κάποιες φωνές περί "καθαρής" ενέργειας μέσω πυρηνικών σταθμών νέας γενιάς. Κανείς δεν ασχολείται με το πραγματικό κόστος της ίδιας της ενέργειας, μαζί με απόβλητα, το κόστος συντήρησης ή το ρίσκο "ήπιων" βλαβών (μικρές διαρροές τοξικών ή ραδιενεργών αποβλήτων). Αρκεί να δει κανείς το βιβλίο της Greenpeace "Το βιβλίο της πυρηνικής εποχής" (John May, εκδ. ΣΕΛΑΣ, 1992), όπως έχω ήδη αναφέρει και σε προηγούμενο άρθρο για τη "γενιά του '83". Αντίθετα, αυτό που ενδιαφέρει σήμερα είναι η διαδικασία κατασκευής των μονάδων παραγωγής και η εμπορία της ενέργειας ως εμπορικό προϊόν, σήμερα, με καθαρά επιχειρηματικούς και χρηματιστηριακούς όρους. Αξίζει να σημειωθεί πως πολλοί οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι από τα $135 δολάρια της σημερινής τιμής του βαρελιού πετρελαίου, ένα ποσοστό έως και 60% οφείλεται σε κερδοσκοπία. Με άλλα λόγια, σήμερα το βαρέλι θα έπρεπε κανονικά να κοστίζει $54 δολάρια και η βενζίνη στα πρατήρια 0,52 (αντί για 1,30) ευρώ το λίτρο.

Το χειρότερο, όμως, αποτέλεσμα αυτής της τεχνητής ενεργειακής κρίσης είναι σε ανθρωπιστικό επίπεδο. Είτε δικαιολογημένα είτε (συχνότερα) και πάλι λόγω κερδοσκοπίας, οι τιμές των αγαθών πρώτης ανάγκης, όπως τρόφιμα και φάρμακα, αυξάνονται χωρίς κανέναν έλεγχο. Η παγκόσμια κοινότητα κοιτάζει χωρίς διάθεση ή πρόφαση να βοηθήσει, καθώς λαοί ολόκληροι καταδικάζονται σε υποσιτισμό, λοιμούς και φτώχεια, στο όνομα της παγκοσμιοποιημένης αγοράς και της χρηματιστηριακής τιμής του πετρελαίου.

Περισσότερες πληροφορίες και ολόκληρη η εκπομπή Infowar (25/5):

*** ΣΚΑΪ ραδιόφωνο, "Infowar", (25/5)
.

5 σχόλια:

Harris είπε...

Ένα πρόσθετο σχόλιο για την κατάσταση των καυσίμων στην Ελλάδα. Στη χώρα μας υπάρχουν δύο διυλιστήρια, ένα κρατικό και ένα ιδιωτικό, τα οποία ουσιαστικά κερδίζουν κάνοντας "μεταπώληση" πετρελαιοειδών. Τους τελευταίους 9 μήνες η τιμή του πετρελαίου έχει αυξηθεί κατά 40% παγκοσμίως, όμως τα διυλιστήρια στη χώρα μας παρουσιάζουν κέρδη ως και 80% (και το κρατικό), δηλαδή διπλάσιο από την αύξηση στις "πρώτες ύλες" που χρησιμοποιούν.

Αποτέλεσμα; Την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου η τιμή του βαρελιού έπεσε απότομα από τα 135 στα 125 δολάρια. Στην Ελλάδα, η τιμή της βενζίνης συνέχισε να ανεβαίνει σταθερά με τον ίδιο ρυθμό, με τη δικαιολογία ότι τα αποθέματα που διατίθενται στην αγορά είναι ακόμα αυτά που αγοράστηκαν ακριβά εντός του Μαΐου, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για αποθέματα που πληρώθηκαν τουλάχιστον 6 μήνες πριν. Δηλαδή η τιμή της βενζίνης στη χώρα μας αυξάνεται *ανεξάρτητα* από τη διεθνή αγορά.

Το κατά πόσο αυτό αποτελεί ελεύθερη οικονομία ή απλά ληστεία με τις ευλογίες του κράτους, αυτό μάλλον θα πρέπει να ρωτήσουμε κάποιον ξένο να μας το πει, γιατί εμείς εδώ φαίνεται πως δεν παίρνουμε χαμπάρι με τίποτα.

Harris είπε...

Δείτε και αυτό:

"Διπλάσια αύξηση τιμών βενζίνης στην Ελλάδα σε σύγκριση με Ε.Ε."

http://www.greektechforum.com/forums/showthread.php?p=30650#post30650

Harris είπε...

Ρεκόρ κερδών όλων των εποχών για την ExxonMobil, παρόλα αυτά οι πετρελαιάδες επιμένουν ότι δεν φατίνε αυτοί για την κερδοσκοπία στο πετρέλαιο:

*** CNN: ExxonMobil Profits An "Outrage"; ABC: Supply And Demand At Work

Πόσο τους λυπάμαι...

Harris είπε...

Σε σχετικό άρθρο, αναφέρεται πως οι ρεπουμπλικάνοι μπλόκαραν πρόταση για επιπλέον "κοινωνική" φορολόγηση των υπερ-κερδών των πετρελαϊκών εταιριών:

*** Senate Republicans block taxes on oil profits (MSNBC.com)

Harris είπε...

Δείτε και αυτό:

*** "Perhaps 60% of today’s oil price is pure speculation" (GlobalResearch.ca)