Σάββατο, 20 Σεπτεμβρίου 2008

Software Freedom Day 2008

Σήμερα (20/9) είναι άλλη μια από αυτές τις "ονομαστές" ημέρες, με την ταμπέλα κάποιου κινήματος ή κάποιας παγκόσμιας προσπάθειας, που περνάνε σφυρίζοντας και τις παίρνουμε χαμπάρι μόνο μετά από καμιά εβδομάδα ή και μήνα. Μόνο που φέτος η ημέρα Software Freedom Day (SFD) πέφτει πολύ κοντά με ένα σωρό γεγονότα στο CERN και στον LHC.

Πως συνδέεται το free software με τον μεγαλύτερο επιταχυντή σωματιδίων που κατασκευάστηκε ποτέ; Με πολλούς τρόπους. Ο πρώτος και κυριότερος είναι ότι τουλάχιστον το 70% των ακαδημαϊκών και ερευνητικών ιδρυμάτων σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν γενικά open-source software, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι κάθε Linux distribution, κάθε GNU tool, κάθε OpenOffice έχει χρησιμοποιηθεί στη διάρκεια της σχεδίασης του Large Hadron Collider (LHC), έχει συμβάλλει το καθένα με τον τρόπο του στο να γίνει πραγματικότητα.

Φυσικά η Microsoft έχει φροντίσει ήδη από το 2004 να αποχωρήσει από την επιτροπή του ΟΗΕ για τα διεθνή στάνταρ τη χρονιά που η δεύτερη αποφάσισε να υποστηρίξει την πρώτη SFD, προφανώς γιατί ήθελε να διασφαλίσει το μερίδιό της στην παγκόσμια αγορά λογισμικού και να διπλασιάσει τις 5.000 (μέχρι τότε) πατέντες της μέχρι το τέλος του 2005. Στο μεταξύ, από το 2004 μέχρι σήμερα, σχεδόν όλες οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Ινδονησίας, αρκετές από τις πιο "φτωχές" ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και όσες χώρες της Αφρικής έχουν την "πολυτέλεια" να προσφέρουν 1 απαρχαιωμένο Η/Υ κάθε 30-40 παιδάκια στα σχολεία τους, έχουν υιοθετήσει επίσημα τη λύση των open-source πακέτων για το λειτουργικό σύστημα (κυρίως Ubuntu Linux) και τις βασικές εφαρμογές γραφείου (κυρίως OpenOffice).

Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 10/9, μόλις πριν δέκα ημέρες, Έλληνες hackers πρόλαβαν και μπήκαν πρώτοι στο website του LHC και το έκαναν deface (αλλαγή αρχικής σελίδας), αναφέροντας ότι η ασφάλεια των συστημάτων τους ήταν για κλάματα. Παρόλο που δεν προξένησαν καμία βλάβη, πολύ έσπευσαν να κατηγορήσουν ακριβώς τις open-source πλατφόρμες που κατά κανόνα χρησιμοποιούν τέτοιου είδους ακαδημαϊκά/ερευνητικά ιδρύματα, αλλά οι ίδιοι οι hackers έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι αυτό που έκαναν συμβολίζει ακριβώς τη δύναμη της γνώσης και του να είσαι "εκτός" της μαζικής αγοράς σε ότι αφορά το εμπορικό λογισμικό (βλέπε Microsoft). Μάλιστα από αυτά που έγραψαν στη "νέα" σελίδα του LHC, δηλαδή από την ορθογραφία, τον τρόπο έκφρασης, τη ροή της σκέψης (λέγεται social engineering), φαίνεται ότι μάλλον πρόκειται για πιτσιρικάδες γύρω στα 20-25, μόλις μετά βίας σε ηλικία να έχουν ολοκληρώσει εξειδικευμένες σπουδές στην Πληροφορική - άρα το "αυτοδίδακτο" του εγχειρήματος δείχνει πραγματικό πραγματικό πρόβλημα στα συστήματα ασφάλειας των Η/Υ στο CERN.

Λίγες μέρες μετά, εχθές συγκεκριμένα, ανακοινώθηκε ότι ο LHC θα μείνει εκτός λειτουργίας για περίπου δύο μήνες, λόγω σοβαρού τεχνικού προβλήματος με το σύστημα ψύξης (διαρροή υγρού ηλίου) - στην κυριολεξία "το έκαψαν" το μηχάνημα. Φαίνεται πως τα εσωτερικά τεχνικά προβλήματα στον LHC παραμένουν πολύ πιο σοβαρά από την ασφάλεια των δικτύων τους. Ας ελπίσουμε ότι τα εσωτερικά δίκτυα ελέγχου του LHC είναι πράγματι απομονωμένα από τον "εξωτερικό" κόσμο (Internet), γιατί ίσως σύντομα δούμε πολύ πιο σοβαρά προβλήματα στο CERN, με αιτία αυτή τη φορά όχι διαρροή ηλίου αλλά κάποιο trojan ή malware χωμένο κάπου στις τεράστιες βάσεις δεδομένων του computing grid.

Όπως έχω αναφέρει και σε προηγούμενο post, το πραγματικό hacking δεν έχει σχέση γενικά με κακόβουλες πράξεις, καταστροφή ή κλοπή δεδομένων - αυτό λέγεται cracking. Παρόλο που οι έννοιες του open-source και του freeware λογισμικού δεν σχετίζονται άμεσα με το hacking, και τα δύο χαρακτηρίζουν μια ιδιαίτερη "κάστα" ανθρώπων, συνήθως ρομαντικών, ελαφρώς "παλαιομοδίτικων" σύμφωνα με τα σημερινά πρότυπα της ελεύθερης αγοράς (καμία σχέση με το "ελεύθερο" λογισμικό), οι οποίοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η γνώση έχει αξία μόνο όταν μοιράζεται, και μάλιστα τσάμπα.

Να τι έγραψαν στο Slashdot το 2004 για την πρώτη SFD:

Join us now and share the software;
You'll be free, hackers, you'll be free.
(x2)

Hoarders may get piles of money,
That is true, hackers, that is true.
But they cannot help their neighbors;
That's not good, hackers, that's not good.

When we have enough free software
At our call, hackers, at our call,
We'll throw out those dirty licenses
Ever more, hackers, ever more.

Join us now and share the software;
You'll be free, hackers, you'll be free.
(x2)

.

Δεν υπάρχουν σχόλια: