Δευτέρα, 27 Απριλίου 2009

Πειρατεία μεσαζόντων - Σχόλια σε posts G700, TVXS

Με αφορμή τη συζήτηση που γίνεται στο blog G700 με μορφή σχολίων σχετικά με το πρόσφατο άρθρο τους "Πειρατεία μεσαζόντων", αποφάσισα να μαζέψω τα δικά μου σχόλια και να τα παραθέσω εδώ, μια και δεν έχω προλάβει να γράψω ένα αντίστοιχο άρθρο εδώ και καιρό.

Στο πρώτο τμήμα παραθέτω και μερικά αντίστοιχα σχόλια που έγραψα στο TVXS, σε σχετικό άρθρο για την πρόσφατη καταδίκη του "The Pirate Bay", ενός από τα πιο γνωστά sites με torrents.

[1] Σχόλια στο TVXS:

Σε όλα τα ψηφιακά μέσα και περιεχόμενο, τα "διαφυγόντα κέρδη" των εταιριών διάθεσης υπολογίζεται πάντα επί των αντιγράφων που κυκλοφορούν παράνομα, όχι με βάση ποιοι πραγματικά θα αγόραζαν κάτι που απλά βρήκαν τζάμπα. Με άλλα λόγια, όσο πιο καλά πηγαίνουν sites σαν το Pirates Bay, τόσο πιο πολλά μπορούν να ζητήσουν οι εταιρίες στις αγωγές τους.

Βέβαια κανείς δεν επισημαίνει ότι χωρίς τις παράνομες κόπιες, κάποιοι απίθανοι πουθενάδες ειδικά στην Ελλάδα δεν θα ήταν γνωστοί ούτε στον περιπτερά της γειτονιάς τους. Ούτε το ότι πολλές κόπιες κυκλοφορούν πρώτα παράνομα και μετά επίσημα, δηλαδή οι ίδιες οι δισκογραφικές διαρρέουν τα ακυκλοφόρητα στους "μαύρους" ακριβώς λόγω προώθησης του νέου τους αστεριού.

Κατά τα άλλα, οι καλλιτέχνες προσφέρουν υπηρεσία και όχι προϊόν. Η κύρια δραστηριότητα και προσφορά τους προς το κοινό πρέπει να είναι οι live εμφανίσεις, όχι ένα CD από το οποίο τελικά εισπράττουν οι ίδιοι ένα πολύ μικρό ποσοστό σε σχέση με την εταιρία. Το ίδιο ισχύει πάνω-κάτω και στο λογισμικό (games, apps), δηλαδή η εταιρία πρέπει να πουλάει το support και τα updates (registered copy), όχι το CD που αγοράζεις από το ράφι του καταστήματος.

Για τις ταινίες το ζήτημα είναι πιο σύνθετο, αφού όντως αποτελεί επένδυση για κάθε στούντιο, αλλά από ότι φαίνεται η κατάσταση βρίσκεται σήμερα σε ισορροπία, αφού κάποιος που θέλει οπωσδήποτε να δει μια συγκεκριμένη ταινία θα πάει στον κινηματογράφο αντί να περιμένει δύο μήνες μέχρι να βρει σε torrent την ίδια ταινία σε κόπια της προκοπής και να την δει στην τηλεόρασή του.

Τέλος, ένα σύνθετο πρόβλημα είναι τα βιβλία (e-books), αλλά εκεί ισχύει το ακριβώς αντίθετο από ότι με τη μουσική: μέχρι να βρεθεί αξιόπιστο ψηφιακό μέσο, το ίδιο φορητό και φτηνό όσο ένα τυπωμένο βιβλίο, ο περισσότερος κόσμος θα συνεχίσει να αγοράζει από το βιβλιοπωλείο και ο συγγραφέας να εισπράττει αυτά που προβλέπονται (αν και όχι αυτά που θα έπρεπε).

[2] Σχόλια στο G700:

Όσα γράφτηκαν παραπάνω νομίζω είναι υπερ-αρκετά για το συγκεκριμένο θέμα ως comments, απλά να σημειώσω κλείνοντας τα εξής:

1. Η βασική διαφωνία μεταξύ των δισκογραφικών εταιριών και όλων των υπόλοιπων είναι ότι οι εταιρίες βλέπουν το Internet ως άναρχη αγορά, όχι σαν μέσο. Εφόσον δεν μπορούν να επιβάλλουν εκεί το μονοπώλιο της κυκλοφορίας μουσικής όπως κάνουν οπουδήποτε αλλού, το πολεμούν με κάθε μέσο γιατί τους χαλάει τη σούπα.

2. Οι μοναδικοί που εισπράττουν royalties από την εμπορική εκμετάλλευση πνευματικών έργων είναι οι πολύ μεγάλοι καλλιτέχνες που έχουν τη δυνατότητα να παζαρεύουν τα συμβόλαιά τους με τις εταιρίες. Γνωρίζω από πρώτο χέρι ότι αρκετά από τα πιο σουξεδιάρικα remixes στην Ελλάδα τύπου τσιφτετέλι-house-μπουζούκι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει από άτομα που, όχι μόνο πληρώθηκαν εφάπαξ, αλλά τα ονόματά τους ούτε καν αναφέρονται στα αντίστοιχα CDs που κυκλοφόρησαν.

3. Τα πνευματικά δικαιώματα (copyright) ΔΕΝ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ με κανένα συμβόλαιο, ακόμα και αν το θέλεις ως δημιουργός. Αυτό που μεταβιβάζεται από τον δημιουργό στην εταιρία παραγωγής/διάθεσης είναι τα δικαιώματα εμπορικής εκμετάλλευσης, που σχεδόν πάντα συνοδεύεται και με αποκλειστική κυκλοφορία (δεν ισχύει σε μικρούς εκδοτικούς οίκους). Συνεπώς, ο πραγματικός δημιουργός και οι συντελεστές πρέπει βάσει νόμου να αναφέρονται ΠΑΝΤΑ, είτε το "προϊόν" κυκλοφορεί εμπορικά είτε εντελώς δωρεάν. Αυτό σημαίνει ότι, τυπικά, εφόσον η εταιρία πληρώνει τον καλλιτέχνη κανονικά βάσει συμβολαίου και τα "παράνομα" CDs κυκλοφορούν κανονικά με το όνομά του, ο καλλιτέχνης δεν θίγεται! Μόνο η εταιρία έχει δικαίωμα για δικαστική προσφυγή (διαφυγόντα κέρδη), αλλά και πάλι πρέπει να αποδείξει ότι όσοι αγόρασαν παράνομες κόπιες θα αγόραζαν ΣΙΓΟΥΡΑ τις πρωτότυπες αν τις έβρισκαν πρώτες (και δεν νοιάζονταν για το πορτοφόλι τους βέβαια).

4. Κανείς δεν θέλει να δει μουσικούς να παίζουν στο πεζοδρόμιο για πενταροδεκάρες, ηθοποιούς να κοιμούνται στα παγκάκια και άλλα τέτοια γραφικά. Αλλά από την άλλη, όταν το καθαρό κόστος για την παραγωγή ενός μουσικού CD είναι max 2 ευρώ, η πληρωμή του "πρώτου" ονόματος 5-7 ευρώ και τα έξοδα διαφήμισης άλλα 8 ευρώ, τότε είναι φυσικό η εταιρία να μην είναι ευχαριστημένη με τα υπόλοιπα 3-5 ευρώ καθαρού κέρδους, δηλαδή 15-20% εύκολα;;; Στο κάτω-κάτω, αν η εταιρία δεν βγαίνει οικονομικά, ας μειώσει τη διαφήμιση (ραδιόφωνα, βιτρίνες, περιοδικά), αν έχει τόσο εμπιστοσύνη στο αστέρι της. Η αμοιβή του "αστεριού" δεν μειώνεται ποτέ, άρα αυτό που συμπιέζεται συνήθως είναι τα 2 ευρώ εφάπαξ που παίρνουν ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ όσοι ασχολήθηκαν με το CD, και μάλιστα όχι ως royalties αλλά μια κι έξω (περισσότερες πωλήσεις ίσον ακόμα μικρότερο ποσοστό ανά CD για το "συνεργείο").

5. Η λύση δεν είναι ούτε ο περιορισμός του Internet με μέτρα τύπου Γαλλίας και Σουηδίας (δεν γίνεται άλλωστε), ούτε βέβαια και η πλήρης κατάργηση κάθε είδους εταιρίας λογισμικού, κινηματογραφικής, μουσικής, εκδοτικής, κτλ. Η λύση, σύμφωνα με το "δόγμα" της ελεύθερης αγοράς είναι η εκλογίκευση του κόστους της "νόμιμης" αγοράς. Ο κόσμος κατεβάζει μουσική τσάμπα όχι για να βλάψει τον καλλιτέχνη αλλά γιατί απλά θεωρεί ότι δεν αξίζει να πληρώσει για αυτό την ταρίφα που βάζει αυθαίρετα κάποια εταιρία με αποκλειστικό δικαίωμα κυκλοφορίας (τύπου "πατέντας"). Εναλλακτικά, κάθε καλλιτέχνης θα έπρεπε να μπορεί να δέχεται "προσφορές" κυκλοφορίας για κάθε νέο CD, να διαλέγει την χαμηλότερη και να θέτει μόνος του το τελικό κόστος του CD. Τα υπόλοιπα είναι "πατέντες" των εταιριών για να εξασφαλίσουν υπερτίμηση των προϊόντων τους σε μια εντελώς κλειστή αγορά.

Και κάτι τελευταίο. Σκέφτηκε κανείς υπουργός τα τελευταία χρόνια ότι όλη αυτή την επικοινωνιακή υποδομή (ISDN, ADSL, wireless) και το σκασμό λεφτά που έχουμε φάει από την ΕΕ ως χώρα, πρέπει κάτι να τα κάνουμε; Αφού άλλες υπηρεσίες δεν προσφέρονται (e-Health, e-Goverment, ...) παρά μόνο ως διαφημιστικά φυλλάδια, είτε θα πρέπει να μάθουμε να χρησιμοποιούμε το Internet όπως νομίζει ο καθένας, είτε να τα ξηλώσουμε όλα και να ξαναγυρίσουμε στις απλές τηλεφωνικές συνδέσεις και στο dialup Internet.

Σήμερα είδα στο ΒΗΜΑgazino (26/4) διαφήμιση με τίτλο "Ερυζωνικότητα και εργασία", με χορηγία (φυσικά) της ΕΕΤΤ. Στο κείμενο, που σχολιάζεται ως "πραγματικό", μια ευτυχισμένη κυρία Μαρία περιγράφει πόσο εύκολα μπορεί να δουλεύει μέσω Internet με την εταιρία της στο Λονδίνο χωρίς να φύγει στιγμή από το σπίτι της στην Αθήνα. Και ένα εξίσου ευτυχισμένος Αργύρης έχει φτιάξει ηλεκτρονικό κατάστημα και πουλάει σε όλες τις χώρες (την Εφορία την πληρώνει άραγε;...). Δεν λέει μόνο ποιον πάροχο χρησιμοποιούν, πως δεν γίνεται connection reset κάθε 1-2 ώρες και πως δεν μένει χωρίς email γιατί πάλι ματιάστηκε ο mail server του ISP. Αν δεν το πιστεύετε, να και ολόκληρη η ολοσέλιδη διαφήμιση:



-----

Εδώ και καιρό θέλω να ανεβάσω ένα ολοκληρωμένο άρθρο στο blog μου ειδικά για αυτό το θέμα (piracy vs copyright vs ISPs), αλλά το υλικό είναι τόσο πολύ που μπορεί να γράψει κανείς βιβλίο ολόκληρο. Δεσμεύομαι για το μέλλον.

Σχετικό post:

*** "Η άποψη του Ο.Π.Ι. για το Internet" (11/5/2008)
.

Δεν υπάρχουν σχόλια: