Σάββατο, 20 Νοεμβρίου 2010

Μερικά ερωτήματα για τον νέο προϋπολογισμό

Σήμερα έγιναν γνωστές οι λεπτομέρειες για τον νέο προϋπολογισμό, τον τελευταίο ίσως "κανονικό" και τον πρώτο "χρεωκοπίας". Διερωτάται, λοιπόν, ο απλός πολίτης πως γίνεται ένα ολόκληρο κράτος να μην μπορεί να δει τα αυτονόητα, αυτά που ακόμα και ο πιο μικρός μαγαζάτορας γνωρίζει πολύ καλά για το "μαγαζί" του.

Μερικά ερωτήματα στα οποία δεν έχει απαντήσει κανένας, με αφορμή τον προϋπολογισμό του 2011:

  1. Γιατί πρέπει να εφαρμοστούν πάλι "άδικα αλλά αναγκαία" μέτρα περικοπών; Γιατί στις ΔΕΚΟ δεν απολύονται ΜΟΝΟ οι χρυσοπληρωμένοι κομματικοί συνδικαλιστές, δηλαδή το 1-2% που έτσι κι αλλιώς είναι κηφήνες και κοστίζουν πολύ;

  2. Τι σόι αναπτυξιακό μέτρο είναι η αύξηση του ΦΠΑ σε τρόφιμα και εισιτήρια των ΜΜΜ, όταν είναι αναμφίβολο πως πλήττουν και πάλι ΜΟΝΟ τα πολύ χαμηλά κοινωνικά στρώματα;

  3. Τι έχουν σκοπό να κάνουν για την παραοικονομία; Περαιτέρω αύξηση του ΦΠΑ, σε ανύπαρκτες συναλλαγές; Ίσως μια ακόμα περαίωση του χρόνου (ήδη απέτυχε η φετινή);

  4. Θα πάρουν ποτέ αναγκαία και δίκαια μέτρα; Δεν θέλουν ή δεν μπορούν; Θέλουν πραγματικά να βοηθήσουν στην ανάκαμψη των απαραίτητων ΔΕΚΟ ή θα συνεχίσει ο Ρέππας να βγάζει μέσο όρο μισθών παίρνοντας τον μέγιστο (του 0,1%) και το ελάχιστο (του 99%) και διαιρώντας δύο 2;

  5. Μπορούν να μας δώσουν μια λίστα με απαραίτητες δημόσιες υπηρεσίες και κοινωνικές παροχές, τις οποίες θεωρούν απαραίτητες και θα τις διασώσουν πάση θυσία; Έχουν υπόψη τους τίποτα τέτοιο ή απλά το 2013 θα έχουμε ξεχρεώσει τους Γερμανούς και θα ζούμε σε 100% ιδιωτικοποιημένη χώρα;

  6. Έχουν σκοπό να διαπραγματευτούν για χρέη που προέκυψαν από παράνομες ενέργειες; Θα ζητήσουν επιτέλους αποζημίωση π.χ. από τη Siemens για τα χρήματα που έχει μαζέψει όλες αυτές τις δεκαετίες στη χώρα μας μέσω μίζας και μαύρου χρήματος; 'Η απλώς θα συνεχίζουν να πληρώνουν (στην πλάτη όλων μας) ότι τους ζητάνε, χωρίς καμία ερώτηση; Θυμίζω ότι το έλλειμμα του 2010 ήδη λένε ότι θα είναι διψήφιο, πιθανότατα 11%


Σημειώνεται επίσης ότι αυτή τη στιγμή, εν μέσω κρίσης, στο ΥΠΑΜ τρέχουν προγράμματα αγοράς (υποχρεωτικής;) τουλάχιστον 4 νέων φρεγατών και εκσυγχρονισμού 4-6 υποβρυχίων.

Με τις υγείες μας.

Παρασκευή, 5 Νοεμβρίου 2010

Εκλογικός σουρεαλισμός

Ίσως να μην είναι οι πιο σημαντικές εκλογές της μεταπολίτευσης όπως πολλοί λένε, αλλά σίγουρα είναι οι πιο σουρεαλιστικές. Μέσα σε ελάχιστες εβδομάδες έχουν γίνει απίθανα πράγματα, απίθανες δηλώσεις, με απίθανες προσδοκίες.

Ανακεφαλαίωση των τελευταίων (μόνο) ημερών:

  • Ο πρωθυπουργός ξεκινά την προεκλογική περίοδο λέγοντας ότι πρέπει να ψηφίσουμε για την περιφέρεια και τους δήμους, όχι για την αποδοκιμασία της πολιτικής του. Σχεδόν όλα τα υπόλοιπα κόμματα από την αρχή λένε ακριβώς το αντίθετο, ότι δηλαδή είναι μοναδική ευκαιρία για τον κόσμο να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του και να ψηφίσει "αντιμνημονιακά". Η κυβέρνηση, βλέποντας ότι η κατρακύλα στις δημοσκοπήσεις είναι χειρότερη από κάθε πρόβλεψη, αλλάζει στάση και λέει το ακριβώς αντίθετο. Δηλαδή, όχι μόνο συμπλέει με την άποψη όλων περί αμιγώς πολιτικών-κομματικών εκλογών, αλλά επιπλέον ο πρωθυπουργός λέει ότι αν υπάρξει μεγάλη ήττα, θα προκηρύξει εθνικές εκλογές, με ότι κι αν αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της χώρας.

  • Στο μεταξύ, ο αντιπρόεδρος τη κυβέρνησης (Πάγκαλος), μετά το "μαζί τα φάγαμε", βγαίνει και λέει ότι το 1/3 των δημοσίων υπαλλήλων είναι αντιπαραγωγικοί, επισημαίνοντας ιδιαίτερα το προσωπικό των σωμάτων ασφαλείας, δηλαδή Πυροσβεστική Αστυνομία, Στρατός, κτλ. Λίγες εβδομάδες πριν, αποκαλύπτεται πως ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει πως κυβερνά "ένα διεφθαρμένο κράτος", υπονοώντας ηθελημένα ή άθελά του πως το σύνολο των πολιτών της χώρας είναι κατά βάση διεφθαρμένο και όχι κατά περίπτωση. Η συγκεκριμένη δήλωση είναι οδηγήσει τον υπουργό Οικονομικών (Παπακωνσταντίνου) και δεξί του χέρι σε μια εξίσου απίστευτη γκάφα μπροστά στους δημοσιογράφους. Στην περίπτωση των δηλώσεων του Πάγκαλου, ο υπουργός Άμυνας (Βενιζέλος) έσπευσε να αποδοκιμάσει εμμέσως τις δηλώσεις, αλλά το κακό είχε ήδη γίνει.

  • Στο ξεκίνημα της εβδομάδας των εκλογών ανακαλύπτουμε ξαφνικά ότι κυκλοφορούν εκρηκτικοί φάκελοι στις εταιρίες courier. Μία από αυτές σκάει στα χέρια μια γραμματέως αλλά ευτυχώς τραυματίζεται "ελαφρά στο χέρι", τόσο ελαφρά που δεν πήγε ούτε καν στο νοσοκομείο. Σύντομα συνειδητοποιούμε ότι στην πραγματικότητα μιλάμε για δυναμιτάκια, όχι για βόμβες και ότι οι δύο συλληφθέντες μοιάζουν περισσότερο με τον επιθεωρητή Κλουζώ, με ψεύτικες περούκες και μουστάκια, παρά με τρομοκράτες της Αλ Κάιντα. Επιπλέον, παρόλο που δεν δίνουν ούτε το όνομά τους, η Αντιτρομοκρατική μιλά ευθύς εξ' αρχής για συγκεκριμένο αριθμό "πακέτων" που έστειλαν, το προσδιορίζει σε 16, από τα οποία 15 έχουν ήδη εντοπιστεί και εξουδετερωθεί. Όμως, το πιο περίεργο της υπόθεσης είναι πως μερικά "πακέτα" βρέθηκαν να έχουν ήδη φτάσει στα γραφεία των πρωθυπουργών των πιο μεγάλων χωρών της Ευρώπης, περνώντας από τουλάχιστον δύο ελέγχους αεροδρομίων.

  • Εν μέσω όλων αυτών, οι διεθνείς "αγορές" και οι οίκοι αξιολόγησης δείχνουν και πάλι κίτρινη κάρτα στην Ελλάδα, υποτίθεται λόγω της πολιτικής αστάθειας που ήδη διαφαίνεται στον ορίζοντα. Η τράπεζα Barclays, η οποία πριν ένα χρόνο διασώθηκε από τη χρεωκοπία μέσω κρατικής "ένεσης" ρευστού και εξαγορών "τοξικών χαρτιών" της, σήμερα δίνει εκλογικές οδηγίες προς επενδυτές στην Ελλάδα. Λίγο-πολύ, κάποιος κύριος Pascual λέει ότι αν δεν εκλεγεί ο εκλεκτός του ΠΑΣΟΚ στις δύο κύριες περιφέρειες, το οικονομικό κλίμα (και φυσικά τα spreads, που ήδη είναι πάνω από 9%) θα κλονιστούν προς το χειρότερο.


Εκτός από τα παραπάνω υπάρχουν και άλλα τόσα που έχουν συμβεί παράλληλα όλες αυτές τις ημέρες, με μικρή ή μεγάλη σημασία, που όμως όλα μαζί συνθέτουν ένα εξαιρετικά περίεργο και πρωτόγνωρο παζλ. Δεν ξέρουμε αν τελικά ψηφίζουμε για δήμαρχο, για υπέρ ή κατά του μνημονίου, για το αν θέλουμε ή όχι εθνικές βουλευτικές εκλογές, ή ακόμα για να κάνουμε καλό στο εθνικό σπορ των spreads των ομολόγων της χώρας μας.

Μια μικρή μόνο επισήμανση, σχετικά με το "δίλημμα" που έθεσε ο πρωθυπουργός ως προς την πρόθεσή του να οδηγήσει τη χώρα σε εθνικές εκλογές αν δεν πάνε καλά τα πράγματα για τους εκλεκτούς του κόμματος. Η "απειλή" των εκλογών έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις δεσμεύσεις της παρούσας κυβέρνησης ως προς την "ομαλή εφαρμογή" του μνημονίου, το σεβασμό του νέου θεσμού των περιφερειακών εκλογών και του εκλογικού σώματος, καθώς και την κοινή λογική. Και ορίστε γιατί:

  • Χρησιμοποιώντας το κλασικό εγχειρίδιο στρατηγικής του Sun Tzu "Η τέχνη του πολέμου", η κυβέρνηση ξεκίνησε την εκλογική μάχη σύμφωνα με το δόγμα της μη-μάχης, της επιλογής δηλαδή πότε να μάχεσαι και πότε όχι ("choose your battles").

  • Αν και γενικά σωστό σαν αρχή, σύντομα συνειδητοποίησε ότι δεν οδηγεί πουθενά, γιατί ήδη οι "αντίπαλοι" όχι μόνο μάχονται αλλά τη χτυπούν αλύπητα. Έτσι, αλλάζοντας το δόγμα εντελώς, ο πρωθυπουργός αποφάσισε να εφαρμόσει την επιλογή "όλα ή τίποτα" - το κάψιμο κάθε εναλλακτικής λύσης και τον εξαναγκασμό όλων των "συστρατιωτών" σε μάχη μέχρι τη νίκη ή τον όλεθρο. Αυτό αναφέρεται στο επίσης κλασικό δόγμα του "death ground", της μάχης χωρίς έξοδο διαφυγής ("in death ground, fight"). Αυτό ακριβώς έκανε ο πρωθυπουργός όταν μίλησε για "υποστήριξη" της πολιτικής ή για εθνικές εκλογές, που ακόμα και ο ίδιος χαρακτήρισε λίγο-πολύ ως καταστροφικές για τη χώρα στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

  • Ουσιαστικά, η επιλογή του πρωθυπουργού είναι μια τυπική περίπτωση "threat" στη Θεωρία Παιγνίων (Game Theory). Η απειλή με "αντίποινα", άμεσα ή μέσω τρίτου ή λόγω καταστάσεων, υποτίθεται πως μπορεί να αποτρέψει τον "αντίπαλο" από την επιλογή κάποιας "στρατηγικής" εξαιρετικά δυσάρεστης στην παρούσα φάση. Με λίγα λόγια, η απειλή των εθνικών εκλογών είναι ένα "threat", τόσο προς τους "συμπολεμιστές" του κόμματος που δεν θέλουν να μπούνε σε αυτή την περιπέτεια, όσο και προς του "αντιπάλους" που με την επιλογή τους θα οδηγήσουν τη χώρα σε εθνικές εκλογές.

  • Υπάρχουν δύο βασικές προϋποθέσεις για να είναι ένα threat αποτελεσματικό. Πρώτον, να είναι αξιόπιστο (credible) και δεύτερον να επιφέρει μικρότερη ζημιά για αυτόν που θα το πραγματοποιήσει, σε σχέση με τη ζημιά που θα έχει αν ο αντίπαλός του το αγνοήσει και κάνει αυτό που υποτίθεται ότι σταματά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τίποτα από τα δύο δεν ισχύει: Ο πρωθυπουργός ήδη προέρχεται από μια άρδην μεταστροφή της προεκλογικής του πολιτικής του, με τρομακτικές επιπτώσεις στον πληθυσμό που θα ψηφίσει, ενώ επιπλέον έχει να αντιμετωπίσει και την απόρριψη των "συμμάχων" του μνημονίου σε ΕΕ και ΔΝΤ. Από την άλλη, εθνικές εκλογές τη στιγμή που ήδη υπάρχει το δεδομένο μιας εκλογικής ήττας, σημαίνει σίγουρη ήττα και απώλεια της κυβέρνησης, ενώ ταυτόχρονα θα είναι η πολιτική αυτοκτονία και το "θάψιμο" από τους "συμμάχους" του μνημονίου σε ΕΕ και ΔΝΤ, όπως και πολύ άσχημες οικονομικές περιπέτειες για ολόκληρη τη χώρα όπως έχει ήδη παραδεχθεί και ο ίδιος.


Από τα παραπάνω συμπεραίνει κανείς πολύ εύκολα το αυτονόητο: Θα είναι εντελώς παράλογο και ανόητο να πραγματοποιήσει ο πρωθυπουργός το συγκεκριμένο threat - ΔΕΝ είναι ούτε αξιόπιστο (credible), ούτε λογικό από άποψη ελαχιστοποίησης του κόστους για τον ίδιο και το κόμμα. Παρόλα αυτά, σήμερα διέρρευσε η πληροφορία ότι η κυβέρνηση έχει θέσει ως κρίσιμο όριο τη διαφορά του 4% υπέρ του κόμματος και ότι κάτω από αυτό θα σημαίνει αποτυχία και προκήρυξη εθνικών εκλογών. Είτε πρόκειται για μια ακόμη άκομψη προσπάθεια ενίσχυσης του credibility της απειλής, είτε οδηγούνται εξασφαλισμένα στη χειρότερη δυνατή επιλογή.

Για την αναγκαιότητα της συμμετοχής στα κοινά και στις εκλογές, έχω αναφερθεί ξανά στις περασμένες ευρωεκλογές. Το εκλογικό σύστημα στις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές δεν διαφέρει πολύ με αυτό, μια και δεν υπάρχει η έννοια της ενισχυμένης κομματικής πλειοψηφίας των βουλευτικών εκλογών.

Και μια τελευταία σημείωση: Η αποχή σε μια εκλογική διαδικασία "από κοινού απόφασης" έχει νόημα όταν αυτός που απέχει αποφασίζει συνειδητά να αφήσει την υπόλοιπη πλειοψηφία να πάρει απόφαση, είτε γιατί δεν θέλει είτε γιατί δεν μπορεί να συνεισφέρει στη διαδικασία αυτή. Αλλά όταν αυτοί που συμμετέχουν μόνιμα έχει αποδειχθεί πλέον, πέρα από κάθε αμφιβολία, ότι είναι ανίκανοι ή χειραγωγημένοι όσο δεν πάει άλλο, τότε η αποχή οφείλει να γίνει συμμετοχή, για να διορθωθεί το "στραβό" αποτέλεσμα με κάθε τρόπο.

Μείνετε συγκεντρωμένοι στα σημαντικά, μην ξεχνάτε τι συμβαίνει σε δύο 24ωρα. Είναι ίσως η μοναδική ευκαιρία μέσα σε 4 χρόνια να ψηφίσετε, ίσως οι τελευταίες με σταυρό. Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές πιθανότατα θα είναι αμιγώς κομματικές, χωρίς σταυρούς.

Καλό βόλι...