Παρασκευή, 5 Νοεμβρίου 2010

Εκλογικός σουρεαλισμός

Ίσως να μην είναι οι πιο σημαντικές εκλογές της μεταπολίτευσης όπως πολλοί λένε, αλλά σίγουρα είναι οι πιο σουρεαλιστικές. Μέσα σε ελάχιστες εβδομάδες έχουν γίνει απίθανα πράγματα, απίθανες δηλώσεις, με απίθανες προσδοκίες.

Ανακεφαλαίωση των τελευταίων (μόνο) ημερών:

  • Ο πρωθυπουργός ξεκινά την προεκλογική περίοδο λέγοντας ότι πρέπει να ψηφίσουμε για την περιφέρεια και τους δήμους, όχι για την αποδοκιμασία της πολιτικής του. Σχεδόν όλα τα υπόλοιπα κόμματα από την αρχή λένε ακριβώς το αντίθετο, ότι δηλαδή είναι μοναδική ευκαιρία για τον κόσμο να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του και να ψηφίσει "αντιμνημονιακά". Η κυβέρνηση, βλέποντας ότι η κατρακύλα στις δημοσκοπήσεις είναι χειρότερη από κάθε πρόβλεψη, αλλάζει στάση και λέει το ακριβώς αντίθετο. Δηλαδή, όχι μόνο συμπλέει με την άποψη όλων περί αμιγώς πολιτικών-κομματικών εκλογών, αλλά επιπλέον ο πρωθυπουργός λέει ότι αν υπάρξει μεγάλη ήττα, θα προκηρύξει εθνικές εκλογές, με ότι κι αν αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της χώρας.

  • Στο μεταξύ, ο αντιπρόεδρος τη κυβέρνησης (Πάγκαλος), μετά το "μαζί τα φάγαμε", βγαίνει και λέει ότι το 1/3 των δημοσίων υπαλλήλων είναι αντιπαραγωγικοί, επισημαίνοντας ιδιαίτερα το προσωπικό των σωμάτων ασφαλείας, δηλαδή Πυροσβεστική Αστυνομία, Στρατός, κτλ. Λίγες εβδομάδες πριν, αποκαλύπτεται πως ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει πως κυβερνά "ένα διεφθαρμένο κράτος", υπονοώντας ηθελημένα ή άθελά του πως το σύνολο των πολιτών της χώρας είναι κατά βάση διεφθαρμένο και όχι κατά περίπτωση. Η συγκεκριμένη δήλωση είναι οδηγήσει τον υπουργό Οικονομικών (Παπακωνσταντίνου) και δεξί του χέρι σε μια εξίσου απίστευτη γκάφα μπροστά στους δημοσιογράφους. Στην περίπτωση των δηλώσεων του Πάγκαλου, ο υπουργός Άμυνας (Βενιζέλος) έσπευσε να αποδοκιμάσει εμμέσως τις δηλώσεις, αλλά το κακό είχε ήδη γίνει.

  • Στο ξεκίνημα της εβδομάδας των εκλογών ανακαλύπτουμε ξαφνικά ότι κυκλοφορούν εκρηκτικοί φάκελοι στις εταιρίες courier. Μία από αυτές σκάει στα χέρια μια γραμματέως αλλά ευτυχώς τραυματίζεται "ελαφρά στο χέρι", τόσο ελαφρά που δεν πήγε ούτε καν στο νοσοκομείο. Σύντομα συνειδητοποιούμε ότι στην πραγματικότητα μιλάμε για δυναμιτάκια, όχι για βόμβες και ότι οι δύο συλληφθέντες μοιάζουν περισσότερο με τον επιθεωρητή Κλουζώ, με ψεύτικες περούκες και μουστάκια, παρά με τρομοκράτες της Αλ Κάιντα. Επιπλέον, παρόλο που δεν δίνουν ούτε το όνομά τους, η Αντιτρομοκρατική μιλά ευθύς εξ' αρχής για συγκεκριμένο αριθμό "πακέτων" που έστειλαν, το προσδιορίζει σε 16, από τα οποία 15 έχουν ήδη εντοπιστεί και εξουδετερωθεί. Όμως, το πιο περίεργο της υπόθεσης είναι πως μερικά "πακέτα" βρέθηκαν να έχουν ήδη φτάσει στα γραφεία των πρωθυπουργών των πιο μεγάλων χωρών της Ευρώπης, περνώντας από τουλάχιστον δύο ελέγχους αεροδρομίων.

  • Εν μέσω όλων αυτών, οι διεθνείς "αγορές" και οι οίκοι αξιολόγησης δείχνουν και πάλι κίτρινη κάρτα στην Ελλάδα, υποτίθεται λόγω της πολιτικής αστάθειας που ήδη διαφαίνεται στον ορίζοντα. Η τράπεζα Barclays, η οποία πριν ένα χρόνο διασώθηκε από τη χρεωκοπία μέσω κρατικής "ένεσης" ρευστού και εξαγορών "τοξικών χαρτιών" της, σήμερα δίνει εκλογικές οδηγίες προς επενδυτές στην Ελλάδα. Λίγο-πολύ, κάποιος κύριος Pascual λέει ότι αν δεν εκλεγεί ο εκλεκτός του ΠΑΣΟΚ στις δύο κύριες περιφέρειες, το οικονομικό κλίμα (και φυσικά τα spreads, που ήδη είναι πάνω από 9%) θα κλονιστούν προς το χειρότερο.


Εκτός από τα παραπάνω υπάρχουν και άλλα τόσα που έχουν συμβεί παράλληλα όλες αυτές τις ημέρες, με μικρή ή μεγάλη σημασία, που όμως όλα μαζί συνθέτουν ένα εξαιρετικά περίεργο και πρωτόγνωρο παζλ. Δεν ξέρουμε αν τελικά ψηφίζουμε για δήμαρχο, για υπέρ ή κατά του μνημονίου, για το αν θέλουμε ή όχι εθνικές βουλευτικές εκλογές, ή ακόμα για να κάνουμε καλό στο εθνικό σπορ των spreads των ομολόγων της χώρας μας.

Μια μικρή μόνο επισήμανση, σχετικά με το "δίλημμα" που έθεσε ο πρωθυπουργός ως προς την πρόθεσή του να οδηγήσει τη χώρα σε εθνικές εκλογές αν δεν πάνε καλά τα πράγματα για τους εκλεκτούς του κόμματος. Η "απειλή" των εκλογών έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις δεσμεύσεις της παρούσας κυβέρνησης ως προς την "ομαλή εφαρμογή" του μνημονίου, το σεβασμό του νέου θεσμού των περιφερειακών εκλογών και του εκλογικού σώματος, καθώς και την κοινή λογική. Και ορίστε γιατί:

  • Χρησιμοποιώντας το κλασικό εγχειρίδιο στρατηγικής του Sun Tzu "Η τέχνη του πολέμου", η κυβέρνηση ξεκίνησε την εκλογική μάχη σύμφωνα με το δόγμα της μη-μάχης, της επιλογής δηλαδή πότε να μάχεσαι και πότε όχι ("choose your battles").

  • Αν και γενικά σωστό σαν αρχή, σύντομα συνειδητοποίησε ότι δεν οδηγεί πουθενά, γιατί ήδη οι "αντίπαλοι" όχι μόνο μάχονται αλλά τη χτυπούν αλύπητα. Έτσι, αλλάζοντας το δόγμα εντελώς, ο πρωθυπουργός αποφάσισε να εφαρμόσει την επιλογή "όλα ή τίποτα" - το κάψιμο κάθε εναλλακτικής λύσης και τον εξαναγκασμό όλων των "συστρατιωτών" σε μάχη μέχρι τη νίκη ή τον όλεθρο. Αυτό αναφέρεται στο επίσης κλασικό δόγμα του "death ground", της μάχης χωρίς έξοδο διαφυγής ("in death ground, fight"). Αυτό ακριβώς έκανε ο πρωθυπουργός όταν μίλησε για "υποστήριξη" της πολιτικής ή για εθνικές εκλογές, που ακόμα και ο ίδιος χαρακτήρισε λίγο-πολύ ως καταστροφικές για τη χώρα στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

  • Ουσιαστικά, η επιλογή του πρωθυπουργού είναι μια τυπική περίπτωση "threat" στη Θεωρία Παιγνίων (Game Theory). Η απειλή με "αντίποινα", άμεσα ή μέσω τρίτου ή λόγω καταστάσεων, υποτίθεται πως μπορεί να αποτρέψει τον "αντίπαλο" από την επιλογή κάποιας "στρατηγικής" εξαιρετικά δυσάρεστης στην παρούσα φάση. Με λίγα λόγια, η απειλή των εθνικών εκλογών είναι ένα "threat", τόσο προς τους "συμπολεμιστές" του κόμματος που δεν θέλουν να μπούνε σε αυτή την περιπέτεια, όσο και προς του "αντιπάλους" που με την επιλογή τους θα οδηγήσουν τη χώρα σε εθνικές εκλογές.

  • Υπάρχουν δύο βασικές προϋποθέσεις για να είναι ένα threat αποτελεσματικό. Πρώτον, να είναι αξιόπιστο (credible) και δεύτερον να επιφέρει μικρότερη ζημιά για αυτόν που θα το πραγματοποιήσει, σε σχέση με τη ζημιά που θα έχει αν ο αντίπαλός του το αγνοήσει και κάνει αυτό που υποτίθεται ότι σταματά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τίποτα από τα δύο δεν ισχύει: Ο πρωθυπουργός ήδη προέρχεται από μια άρδην μεταστροφή της προεκλογικής του πολιτικής του, με τρομακτικές επιπτώσεις στον πληθυσμό που θα ψηφίσει, ενώ επιπλέον έχει να αντιμετωπίσει και την απόρριψη των "συμμάχων" του μνημονίου σε ΕΕ και ΔΝΤ. Από την άλλη, εθνικές εκλογές τη στιγμή που ήδη υπάρχει το δεδομένο μιας εκλογικής ήττας, σημαίνει σίγουρη ήττα και απώλεια της κυβέρνησης, ενώ ταυτόχρονα θα είναι η πολιτική αυτοκτονία και το "θάψιμο" από τους "συμμάχους" του μνημονίου σε ΕΕ και ΔΝΤ, όπως και πολύ άσχημες οικονομικές περιπέτειες για ολόκληρη τη χώρα όπως έχει ήδη παραδεχθεί και ο ίδιος.


Από τα παραπάνω συμπεραίνει κανείς πολύ εύκολα το αυτονόητο: Θα είναι εντελώς παράλογο και ανόητο να πραγματοποιήσει ο πρωθυπουργός το συγκεκριμένο threat - ΔΕΝ είναι ούτε αξιόπιστο (credible), ούτε λογικό από άποψη ελαχιστοποίησης του κόστους για τον ίδιο και το κόμμα. Παρόλα αυτά, σήμερα διέρρευσε η πληροφορία ότι η κυβέρνηση έχει θέσει ως κρίσιμο όριο τη διαφορά του 4% υπέρ του κόμματος και ότι κάτω από αυτό θα σημαίνει αποτυχία και προκήρυξη εθνικών εκλογών. Είτε πρόκειται για μια ακόμη άκομψη προσπάθεια ενίσχυσης του credibility της απειλής, είτε οδηγούνται εξασφαλισμένα στη χειρότερη δυνατή επιλογή.

Για την αναγκαιότητα της συμμετοχής στα κοινά και στις εκλογές, έχω αναφερθεί ξανά στις περασμένες ευρωεκλογές. Το εκλογικό σύστημα στις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές δεν διαφέρει πολύ με αυτό, μια και δεν υπάρχει η έννοια της ενισχυμένης κομματικής πλειοψηφίας των βουλευτικών εκλογών.

Και μια τελευταία σημείωση: Η αποχή σε μια εκλογική διαδικασία "από κοινού απόφασης" έχει νόημα όταν αυτός που απέχει αποφασίζει συνειδητά να αφήσει την υπόλοιπη πλειοψηφία να πάρει απόφαση, είτε γιατί δεν θέλει είτε γιατί δεν μπορεί να συνεισφέρει στη διαδικασία αυτή. Αλλά όταν αυτοί που συμμετέχουν μόνιμα έχει αποδειχθεί πλέον, πέρα από κάθε αμφιβολία, ότι είναι ανίκανοι ή χειραγωγημένοι όσο δεν πάει άλλο, τότε η αποχή οφείλει να γίνει συμμετοχή, για να διορθωθεί το "στραβό" αποτέλεσμα με κάθε τρόπο.

Μείνετε συγκεντρωμένοι στα σημαντικά, μην ξεχνάτε τι συμβαίνει σε δύο 24ωρα. Είναι ίσως η μοναδική ευκαιρία μέσα σε 4 χρόνια να ψηφίσετε, ίσως οι τελευταίες με σταυρό. Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές πιθανότατα θα είναι αμιγώς κομματικές, χωρίς σταυρούς.

Καλό βόλι...

10 σχόλια:

Alice είπε...

Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου. Και θα το τοποθετούσα επί του γενικότερου. Όλοι αυτοί που πειραματίζονται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα,πρέπει, δεν μπορεί, είναι σίγουρα φανατικοί του κινήματος Σουρεάλ. Το οποίο όμως, δεν ξέρουν, ούτε καν, να ερμηνεύσουν...

Jaga είπε...

"Γ.Παπανδρέου: Δεν φοβάμαι πολιτική αστάθεια αν γίνουν εκλογές" (enet.gr, 5/11):

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=220716

"Δεν θα κάνει πρόωρες εκλογές" (Γ. Δελαστίκ, 29/10):

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11826&subid=2&pubid=40356977

Jaga είπε...

Άρθρο για την αποχή και τα πραγματικά ποσοστά της, πολύ μικρότερα (λόγω μη ενημερωμένων καταλόγων) από αυτά που αναφέρονται γενικά:

"Χ.Βερναρδάκης για την αποχή: ανοχή ή αντίσταση;" (tvxs.gr, 6/11):

http://tinyurl.com/2d5p4oc

Jaga είπε...

Εχθές ο πρωθυπουργός κατηγόρησε λίγο-πολύ ως αντιπατριώτες όσους αύριο ψηφίσουν εναντίον των πράσινων υποψηφίων. Λέει ότι δεν μπλοφάρει (ότι χειρότερο στο πόκερ) αλλά ταυτόχρονα αρνείται να αναφερθεί επίσημα σε "όριο ανοχής" στο ποσοστό που περιμένει να πάρει το κόμμα, όπως γράφει αύριο το ΕΘΝΟΣ σε συνέντευξή του.

Η συνήθης σειρά στο "φοβικό δόγμα" διακυβέρνησης είναι συνήθως: οικονομική απειλή, τρομοκρατική απειλή, εθνική απειλή. Έχουμε περάσει ήδη συνοπτικά από τα δύο πρώτα, οπότε εφόσον είναι στην πραγματικότητα ΑΔΥΝΑΤΟ να γίνουν βουλευτικές εκλογές αυτή τη στιγμή, η μοναδική επόμενη διέξοδος είναι η εθνική απειλή, προς ενίσχυση του πατριωτισμού εννοείται. Αναμένουμε έξωθεν απειλή στα σύνορα, από μετεωρίτες ή από εξωγήινους, οτιδήποτε μπορεί αν βοηθήσει τη συσπείρωση γύρω από την κυβέρνηση, για το καλό των spreads εννοείται (900 και ανεβαίνουν...)

"One of the great attractions to patriotism, it fulfills our worst wishes. In the person of a nation we are able, vicariously, to bully and cheat while feeling we're profoundly virtuous."
-- Aldous Huxley

Jaga είπε...

Και τώρα τα πραγματικά νούμερα (Δευτέρα, 8/11):

Σχεδόν 57% αποχή στην περιφέρεια Αττικής και 9% λευκά-άκυρα. Δηλαδή 66% ή αλλιώς 2 στους 3 ΕΚΤΟΣ της εκλογικής διαδικασίας. Και από αυτούς που ψήφισαν, περίπου το 25% ή 1 στους 4 "υπέρ" της κυβερνητικής ψήφου (μετάφραση: 8,5% για τον πρώτο υποψήφιο).

Στο σύνολο της Ελλάδας η αποχή στο 40% και λευκά-άκυρα στο 10%, δηλαδή 1 στους 2 πλήρης αποδοκιμασία στο ΣΥΝΟΛΟ της πολιτικής σκηνής. Γιατί, όπως και να γίνει, 50% αποχή και λευκά-άκυρα δεν μπορεί με τίποτα να μεταφραστεί σε αδιάφορους, αστοιχείωτους μικροαστούς που δεν τους ενδιαφέρει τι γίνεται στον τόπο τους.

Εννοείται πως δεν υπήρχε περίπτωση να πάμε σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές, όπως αναλύεται και στο άρθρο παραπάνω. Όποιος είχε παραμικρή αμφιβολία, απλά δεν είχε δει ψυχρά "λογιστικά" τις επιμέρους επιλογές, ενώ για τους δημοσιογράφους ήταν απλά "ψωμί" για τα νούμερα της τηλεθέασης.

Έτσι όπως πάει το πράγμα, το μόνο που λείπει είναι στις επόμενες εκλογές το κάθε κόμμα να βγάλει τα δικά του ποσοστά, όπως ακριβώς στις φοιτητικές εκλογές. Έτσι κι αλλιώς αυτοί που ασχολούνται με το ποιο κόμμα "θα κερδίσει" είναι σαφέστατα η μειοψηφία.

Jaga είπε...

Το βίντεο με τις δηλώσεις του πρωθυπουργού αμέσως μετά τα πρώτα αποτελέσματα των εκλογών (βράδυ 7/11):

>> http://www.youtube.com/watch?v=SlclR-LyytY

Δεν είναι τυχαίο που το κείμενο της δήλωσης φαίνεται να είναι εντελώς εκτός τόπου και χρόνου (out of context). Δεν αποκλείεται καθόλου να ήταν ήδη έτοιμη εξ' αρχής, ανεξαρτήτως εκλογικού αποτελέσματος, στο οποίο η πανελλαδική απόλυτη διαφορά των δύο κυβερνητικών κομμάτων (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) εκτιμάται προς το παρόν μεταξύ 2,5% και 4%.

Αυτά για όσους είχαν την παραμικρή αμφιβολία για το credibility of threat που αναφέρω παραπάνω στο άρθρο.

Jaga είπε...

Διόρθωση:
Τελικά το ποσοστό της πανελλαδικής διαφοράς μεταξύ ΠΑΣΟΚ-ΝΔ εκτιμάται κάτω του 2%. Περισσότερα αναμένονται μέσα στα επόμενα 24ωρα.

Jaga είπε...

Δεν ξέρω κατά πόσο είναι νίκη της Δημοκρατίας το να ψηφίζουν 1 στους 3 και κατά πόσο ο Παπούλιας δικαιούται να λέει ότι "μέμφεται" τους πολίτες που δεν ψηφίζουν, όταν ο ίδιος ξέρει πολύ καλά ότι πολλές από τις δικές του υπογραφές ως ΠΔ έχουν οδηγήσει τα πράγματα εδώ.

Οι περισσότεροι από τους "λοιπούς" του πανηγυριού σίγουρα ανακουφίστηκαν που επιτέλους έφυγαν με την ουρά στα σκέλια κάτι τυπάκια σαν τον Ομέρ Πριόνη. Από την άλλη, η "ψήφος ευθύνης" έφερε στο δημοτικό συμβούλιο τη Χρυσή Αυγή και τον Ψινάκη.

Παρεπιπτόντως, στο Κολωνάκι και στον Άγιο Παντελεήμονα, όπου ο Καμίνης πήρε πάνω από 50% στο Β' γύρο, στον Α' γύρο οι ίδιες περιοχές έδωσαν 20% στη Χρυσή Αυγή. Αυτό δεν σημαίνει ότι αυτό το ποσοστό εκεί είναι κατ' ανάγκη νεοφασίστες, απλά δείχνει πόσο κακός δήμαρχος ήταν ο Κακλαμάνης.

Πάντως, στο Β' γύρο είναι σίγουρο ότι ψήφισαν κυρίως οι "στρατοί". Και όποιος πανηγυρίζει ή κλαίει σήμερα με τα αποτελέσματα, απλά δεν έχει καταλάβει τι πραγματικά συμβαίνει στη χώρα. Οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν έχουν δικό τους προϋπολογισμό, εξαρτώνται 100% από την κεντρική εξουσία. Οι ανακοινώσεις αυτής της εβδομάδας θα δείξουν κατά πόσο η τοπική αυτοδιοίκηση θα μπορεί ή όχι να είναι "ανεξάρτητη" (κυρίως οικονομικά).

Jaga είπε...

Στο μεταξύ, στα πιο σημαντικά, που περνάνε στη μούγκα:

"Εγκατέλειψε την Ελλάδα ο Φόλκερ Γιουνγκ" (13/11):
http://www.skai.gr/news/politics/article/156522/egateleipse-tin-ellada-o-folker-gioyng/

"Ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Φόλκερ Γιουνγκ" (14/11):
http://www.skai.gr/news/politics/article/156581/edalma-syllipsis-se-varos-toy-folker-gioyng-/

Ο κ. Γιούνγκ ήρθε στην Ελλάδα, πήγε στην Πάρο για διακοπές και έφυγε σαν κύριος. Μόλις έφυγε, εκδόθηκε ένταλμα σύλληψής του. Ο "κύριος Siemens" της Ελλάδας μέχρι το 2003 μας χαιρετάει με το δάχτυλο ψηλά, ενώ η επίσημη Siemens αρνείται πλέον τα αυτονόητα, αναιρώντας ότι έχει πει μέχρι τώρα για τις μίζες στην Ελλάδα και βγάζοντας λάδι και τα δύο μεγάλα κόμματα.

Jaga είπε...

Ταυτόχρονα, στο μικρόκοσμό μας:

"Αυξημένος ο κίνδυνος τρομοκρατίας στην Ελλάδα" (15/11):
http://www.skai.gr/news/greece/article/156631/ayximenos-o-kindynos-tromokratias-stin-ellada/

Είμαστε πλέον στην 24η θέση, 33 θέσεις πάνω από την περσινή (γιατί αλήθεια;), πάνω από την Ισπανία που όντως έχει σοβαρό πρόβλημα τρομοκρατικών επιθέσεων και τραγικό (πρόσφατο) παρελθόν. Εκτός από τη Δημοκρατία των αγορών, έχουμε και τη Δημοκρατία των προστατών.

"Τζο Χίγκινς στο tvxs.gr: Ζούμε υπό τη δικτατορία των αγορών" (13/11):
http://tinyurl.com/2czhce2

Έχω σημειώσει σε προηγούμενο σχόλιο ότι η σειρά εφαρμογής των "παραγόντων κινδύνων" σε αυτές τις περιπτώσεις είναι κατά σειρά: οικονομική κατάρρευση, τρομοκρατία, εθνική απειλή. Το πρώτο το ζήσαμε σε αυτές τις εκλογές. Το δεύτερο το ξαναβλέπουμε, με αρχή τα "δυναμιτάκια" την εβδομάδα πριν ακριβώς από τις εκλογές και την παραπάνω "αναβάθμιση" της χώρας μας ως επικίνδυνη (έρχεται όπου να 'ναι και η Αλ Κάιντα). Το τρίτο, αν φτάσουμε ως εκεί, θα είναι κάπως δύσκολο να γίνει, μια και είμαστε πλέον φιλαράκια με τους Τούρκους και ήδη σχεδιάζεται συνεκμετάλλευση στο Β. Αιγαίο.

Όμορφος κόσμος, αγγελικά πλασμένος. Προτείνω ανεπιφύλακτα:

"Orwell Rolls in His Grave" (2003):
http://www.imdb.com/title/tt0410407/